Codziennik 21 czerwca…urodzili się Elżbieta Jodłowska, Jean-Paul Sartre

opublikowane w Codziennik, Najnowsze Wpisy | 0

Foto: Jan Smoczyński – pianista, z zespołem.
21 czerwca:

Noc Kupały, zw. potocznie nocą świętojańską, święto obchodzone w nocy z 21 na 22 czerwca (związane z przesileniem letnim)
Święto Muzyki (od 1981 z inicjatywy Marcela Landowskiego, francuskiego kompozytora polskiego pochodzenia, od 1995 roku Międzynarodowe Święto Muzyki, w Polsce od 2000)

Urodzili się:
1897 – Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, polski pisarz, tłumacz (zm. 1986)
1905 – Jean-Paul Sartre, francuski pisarz, filozof, laureat Nagrody Nobla (zm. 1980)
(zm. 1981)
1911:- Hanna Malewska, polska pisarka (zm. 1983),
Andrzej Rzymkowski, polski architekt, pedagog (zm. 1986)
1921:Judy Holliday, amerykańska aktorka (zm. 1965), Jane Russell, amerykańska aktorka (zm. 2011)
1935:Françoise Sagan, francuska pisarka (zm. 2004)
1945 – Adam Zagajewski, polski poeta, eseista, prozaik, tłumacz
1947:Elżbieta Jodłowska, polska piosenkarka, artystka kabaretowa,
Małgorzata Pritulak, polska aktorka
1948:Andrzej Sapkowski, polski pisarz fantasy
1971:Tomasz Karolak, polski aktor
1980:Jan Smoczyński, polski pianista, kompozytor, aranżer, producent muzyczny, realizator dźwięku

Andrzej Maria Rzymkowski (ur. 21 czerwca 1911 w Krakowie, zm. 30 czerwca 1986 w Koszalinie) – architekt polski, profesor Politechniki Wrocławskiej i Krakowskiej oraz Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie.Był synem Jana (architekta) i Ludwiki z Zoernerów. Ukończył gimnazjum w Krakowie, w 1939 uzyskał dyplom inżyniera architekta na Politechnice Lwowskiej; podjął pracę jako architekt miejski w Katowicach, ale wkrótce (po wybuchu wojny) powrócił do Krakowa i pracował w budownictwie. Od 1945 był wykładowcą krakowskich uczelni – Akademii Górniczo-Hutniczej (w Katedrze Projektowania Architektury w Regionie na Wydziale Politechnicznym) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (prowadził zajęcia z budownictwa wiejskiego na Wydziale Rolnym i Wydziale Leśnym). W 1950 na Politechnice Warszawskiej obronił pracę doktorską Planowanie osiedli wiejskich w terenach górskich. W latach 1952-1953 był profesorem Politechniki Wrocławskiej i kierownikiem Katedry Budownictwa Wiejskiego, 1953-1968 profesorem Politechniki Krakowskiej i kierownikiem Katedry Projektowania Budowli Wiejskich; początkowo profesor kontraktowy, od 1954 nadzwyczajny, od 1965 zwyczajny. Na Politechnice Krakowskiej pełnił funkcję prodziekana Wydziału Architektury (1953-1955). Od 1968 był profesorem Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie (późniejszej Politechniki Koszalińskiej), kierował Katedrą Budownictwa Wiejskiego na Wydziale Inżynierii Lądowej i Sanitarnej. Prowadził wykłady ponadto na Politechnice Szczecińskiej i Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie. Przeszedł na emeryturę w 1981.

Elżbieta Jodłowska (ur. 21 czerwca 1947 we Wrocławiu) – polska piosenkarka, artystka kabaretowa, także aktorka i autorka tekstów. Absolwentka Studium Nauczycielskiego (kierunek wychowanie muzyczne i nauczanie początkowe).Zadebiutowała jako uczennica warszawskiej szkoły średniej w 1964 w szkolnym kabarecie Bufor. Udzielała się też w kółku teatralnym (na Żoliborzu), gdzie m.in. uczęszczali Stanisława Celińska i Andrzej Seweryn. Wkrótce Jodłowska nawiązała współpracę ze studenckimi kabaretami Warszawy – Medykiem, Hybrydami i Stodołą. W 1965 na przeglądzie kabaretów studenckich organizowanym w Gdańsku zdobyła Czerwoną Różę, a na warszawskim Kiermaszu Piosenki Studenckiej w 1966 zajęła III miejsce.Z kabaretem Stodoła związana była na stałe w latach 1967-1974, głównie jako wokalistka. Przy tej okazji nawiązała współpracę z kompozytorami i autorami tekstów, którzy dostarczali jej repertuaru zarówno na występy estradowe, jak i na materiał płytowy. Liczne nagrody i wyróżnienia przyniosły jej występy na Festiwalu Artystyczny Młodzieży Akademickiej (FAMA) w Świnoujściu. Potem trafiła do Kabareciku Olgi Lipińskiej. Zaczęła się też pojawiać na ekranie (w 1969 wystąpiła w produkcji Piąta rano w reżyserii Haliny Bielińskiej).W 1974 wystąpiła na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, gdzie odniosła sukces i zdobyła nagrodę dziennikarzy. Następnie współpracowała jako wokalistka z zespołami muzycznymi (Sami Swoi) i kabaretami (poznańskim Na Pięterku, Dreszczowiskiem Macieja Zembatego, krakowską Piwnicą pod Baranami) oraz z Klubem Piosenki Związku Polskich Autorów i Kompozytorów. Ukończyła też warszawską szkołę muzyczną. W II połowie lat 70. XX wieku skoncentrowała się na własnych programach, z którymi występowała na estradzie i w telewizji. W 1987 na Ogólnopolskich Spotkaniach Estradowych zdobyła I nagrodę za udział w programie Stara prawda w Nowym Świecie Kabaretu Kapota. Współpracowała też z Bohdanem Smoleniem, Krzysztofem Jaślarem oraz kabaretem Długi.W 1989 wyjechała do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Los Angeles. Wystąpiła w spektaklu Kram z piosenkami Leona Schillera wyreżyserowanym przez Barbarę Krafftównę, a zrealizowanym przez Polsko-Amerykański Zespół Teatralny im. Heleny Modrzejewskiej. Prowadziła też autorskie radio polonijne (Radio Ela). W kraju ojczystym pojawiła się w 1991 na obchodach 35-lecia Stodoły.Na stałe powróciła z emigracji w 1996 i kontynuuje działalność estradową, m.in. w Babskim Kabarecie. W projekcie tym uczestniczą także Krystyna Sienkiewicz i Bożena Dykiel. Jodłowska współpracuje także z takimi artystkami, jak np. Iga Cembrzyńska, Halina Chojnacka, Elżbieta Jarosik, Janina Jaroszyńska, Laura Łącz, Grażyna Zielińska, Ewa Złotowska. Występuje też w warszawskim Teatrze Rampa. 20 października 2006 zadebiutowała jako autorka sztuki „Klimakterium i już”. Bohaterkami musicalu są cztery kobiety w wieku „menopauzalnym”. Wszystkie mają problemy, z którymi muszą się uporać. Pragniemy pokazać, że klimakterium jest wpisane w życie kobiety – mają je bohaterki występujące na scenie, ale także kobiety siedzące na widowni – miały, mają albo będą je miały. Jest to czas dla kobiety trudny, co wcale nie znaczy, ze beznadziejny. Ważna jest świadomość wspólnoty pewnych doświadczeń – kobiety siedzące na widowni dowiadują się, że ich dolegliwości nie są czymś wyjątkowym. Mimo iż menopauza dotyczy wszystkich kobiet, jest to temat wstydliwy, a co za tym idzie – starannie pomijany. Sztuka była tworzona przez ponad trzy lata jednak jej sukces przerósł wszelkie oczekiwania. Przeszedł najśmielsze oczekiwania autorów. Autorami tekstów są: Artur Andrus, Magda Czapińska, Andrzej Waligórski, Elżbieta Jodłowska, Katarzyna Lengren, Marcin Wolski, Maciej Szwed, Kabaret „Czyści jak łza”, Jaromir Wroniszewski i Marek Markiewicz. Autorami muzyki: Włodzimierz Korcz, Jerzy Filar, Janusz Bogacki, Tadeusz Chyła, Juliusz Loranc, Marian Zacharewicz i Urszula Sipińska. Reżyseria: Cezary Domagała, kierownictwo muzyczne: Janusz Bogacki, choreografia: Tomasz Tworkowski, produkcja: Tomasz Heller. W 2009 poza setkami granych przedstawień „Klimakterium i już” zadebiutowała jako Pani Dąbrowska w serialu TVN „BrzydUla” .

Małgorzata Pritulak (ur. 21 czerwca 1947 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.W 1970 roku ukończyła PWST w Warszawie.Żona aktora Zdzisława Wardejna. Synowie: Przemysław i Franciszek.Na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w 1974 roku zdobyła ex-aequo Nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą (w filmach Jej portret i Chleba naszego powszedniego).

Françoise Sagan (właściwie Françoise Quoirez; ur. 21 czerwca 1935 w Cajarc, zm. 24 września 2004 w Honfleur) – pisarka francuska, uznawana za jedną z największych postaci francuskiej literatury powojennej. Jej dorobek literacki liczy ponad 40 powieści i sztuk teatralnych. W swojej twórczości poruszała głównie tematykę konfliktów uczuciowych oraz współczesnej obyczajowości. Niektóre z jej utworów zostały sfilmowane. Wiele z jej książek ukazało się także w języku polskim.Debiutowała jako 18-latka powieścią Bonjour Tristesse (Witaj smutku, 1954), która od razu odniosła międzynarodowy sukces. Fabuła powieści koncentruje się wokół młodej kobiety, która odkrywa romans swojego ojca. Swój pseudonim literacki zaczerpnęła z powieści Marcela Prousta W poszukiwaniu straconego czasu. Później napisała jeszcze wiele powieści, choć żadna nie odniosła takiego sukcesu jak Witaj smutku. W latach 60. pisarka nie została też nigdy nagrodzona żadną prestiżową nagrodą literacką, choć w oczach wielu czytelników, krytyków literackich oraz innych pisarzy uważana była za ważną postać francuskiej literatury.Wkrótce Sagan stała się ikoną swojego pokolenia, a jej ekstrawaganckie prowadzenie się stało się rychło tematem prasy bulwarowej. Pisarka znana była ze swojego zamiłowania do szybkich samochodów. W wypadku samochodowym w 1957 omal nie straciła życia. Sagan nie stroniła też od alkoholu i narkotyków. Za nielegalne posiadanie narkotyków została skazana w 1995 na rok więzienia w zawieszeniu. W 2002 kolejny raz trafiła przed sąd za oszustwa podatkowe. Sama zresztą przyznawała się do zamiłowania do hazardu, które wpędziło ją w długi. Pod koniec życia zmuszona była z powodu długów do sprzedania swojej posiadłości w Normandii, którą kupiła na początku swojej kariery w latach 50.

Jean-Paul Charles Aymard Sartre (ur. 21 czerwca 1905 w Paryżu, zm. 15 kwietnia 1980 tamże) – powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski. Przedstawiciel egzystencjalizmu.Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1964 (odmówił jej przyjęcia).Sartre był czołowym przedstawicielem egzystencjalizmu ateistycznego. Pod koniec życia odszedł od egzystencjalizmu i rozwinął własną wersję socjologii marksistowskiej.Jego ostatnim znaczącym dziełem filozoficznym jest napisana w 1960 r. „Critique de la raison dialectique”, w której starał się stworzyć syntezę egzystencjalizmu z marksizmem.
Jego współpracowniczką i towarzyszką życia była pisarka, feministka i filozof Simone de Beauvoir.