Ponad czasem

Ponad czasem

 

Szanowni Państwo. Chciałbym podzielić się z Państwem tekstem, który napisałem w 1996 roku. Opisuję w nim znanego już wtedy i szanowanego na całym świecie projektanta, Karla Lagerfelda, oraz jego kolekcje – sposób łączenia faktur, kształtów i szczegółów, które ostatecznie tworzyły spektakularną całość. Czy obowiązujące dzisiaj kanony mody bardzo się zmieniły? Zapraszam do podróży w czasie.
Bogumił Wtorkiewicz

 

Karl Lagerfeld jest jednym z czołowych projektantów mody naszych czasów. Jego kolekcje, prezentowane na prestiżowych pokazach mody całego świata, jak i zresztą on sam, zawsze wzbudzają zainteresowanie prasy, telewizji oraz klientów.

Sam mistrz wygląda okazale i światowo. Jest mężczyzną przystojnym, a mimo jego wieku, spokojnie można się pokusić o stwierdzenie, że i męskim. Chodzi w przyciemnionych okularach, ma długie włosy ściśle przylegające do głowy, ściągnięte do tyłu gumką, uczesane w „kucyk”. Jak przystało na projektanta, chodzi nienagannie ubrany, widać smak i elegancję w doborze ubioru. Na pokazach mody paraduje z nieodłącznym wachlarzem. Współpracują z nim światowej sławy top-modelki, m.in. Claudia Schiffer. Ostatnim jego odkryciem jest 19-letnia Portorykanka Brandi Quinones. Lagerfeld poznał ją 2 lata temu. Miała wówczas 17 lat i od tamtego czasu jej kariera rozwija się w zawrotnym tempie. Brandi jest bardzo podobna do Josephine Baker, a cechą charakterystyczną, która już teraz wyróżnia ją podczas pokazów, jest zuchwały chód na wybiegu.

Kobieta u Lagerfelda jest pewną siebie i swoich atutów zewnętrznych wojowniczką, której strój ma tylko pomóc w uwydatnieniu tych cech, dlatego liczy się nie tyle samo ubranie, co sposób jego noszenia.

Na głowy modelek projektant często wkłada kapelusze-siatki. Są to skłębione, ażurowe, przypominające sieć kompozycje, bez wyraźnej formy kapelusza – raczej coś w rodzaju artystycznej aranżacji.

W 1994 roku na pokazie haute couture jedna z dziennikarek zapytała Lagerfelda, czy poprzez swoje kolekcje i swój sposób bycia, ma na celu nieustanne prowokowanie widza. Ten odpowiedział:

„Nie robię rewolucji dlatego, żeby co sześć miesięcy coś burzyć. Po prostu mnie to bawi i ma to dla mnie sens”.

Na tamtym pokazie Lagerfeld zaprezentował m.in. żakiety w szalonych, agresywnych kolorach. Pod żakietami umieścił usztywnienia, nadające odpowiednią, stabilną formę. Jednocześnie lansował modę na spódnice mini, jak i długość tuż za kolano z lat 50.

karl 94

Dualizm projektów fantastyczno-teatralnych lub tych na co dzień, jest typowy dla mody. Oto przykłady projektów Lagerfelda w tych dwóch kierunkach.

1. Ekstrawagancki – krótka letnia sukienka z niebieskiego, delikatnego materiału. W sukienkę „wtopione” są przezroczyste pasy wykonane z innej, prześwitującej tkaniny. Sukienka jest bardzo efektowna, dobrze leży na ciele, jednakże nie jest przeznaczona do noszenia na co dzień.

2. Codzienny – czarna, długa suknia wieczorowa lekko przylegająca do ciała. Na suknię nałożony jest czarny gorset z błyszczącego materiału. Taki zestaw z powodzeniem można wybrać na mniej formalne, wieczorne wyjścia.

Obcisła szyfonowa sukienka dodaje wdzięku, jest ponadczasowa. Tego typu suknia o klasycznym kroju może być uznawana za modną, niezależnie od aktualnie panujących trendów. Może być noszona przez dziewczęta i panie o zgrabnej sylwetce. Taka sukienka ma jeszcze jedną zaletę – może być szyta w różnych kolorach, ale wspaniały efekt i tak jest gwarantowany.

W katalogu domu wysyłkowego „La Redoute” z projektami na sezon wiosna-lato 1994, Karl Lagerfeld otwiera całą kolekcję. Redakcja wyróżniła projektanta poświęcając mu dwie początkowe strony podpisane L’invite de la Saison – gość sezonu.

gosc sezonu

 

Mistrz na zdjęciu poniżej prezentuje się okazale i elegancko. Rozłożony wachlarz wysuwający się spod marynarki, jak i duże, ciemne okulary nadają portretowi tajemniczego uroku. Włosy związane do tyłu dopełniają ten artystyczny portret.

lager

Lagerfeld słynie również z projektów kostiumów kąpielowych i szlafroków, kąpielowych nakryć dla pań. Oba projekty, które opiszę, wykonane są w dwóch kolorach: czarnym i białym, ale zawsze jeden z nich jest dominujący.

swim szlaf1

Lagerfeld, 2014

swim szlaf 2

Lagerfeld, 2014

Jednoczęściowy kostium kąpielowy o klasycznej, tradycyjnej linii jest wykonany z czarnego materiału, ale jest też stworzony w wersji niebieskiej. Biały kolor jest użyty bardzo dyskretnie – pojawiają się linie podkreślające kontury kostiumu lub dwie przecinające kostium w poziomie, równoległe linie, które dzielą kostium, tworząc trzy czarne pola.

Szlafrok został zaprojektowany w dwóch długościach – do kostek oraz do połowy uda. Kreator zastosował tu podobne rozwiązanie artystyczne. Występują kontrasty czarno-białe. W białym kolorze szlafroka czarna linii przebiega wzdłuż pionowych krawędzi ubrania z przodu i poziomo przy mankietach oraz wzdłuż pleców, symetrycznie dzieląc sylwetkę. W czarnej wersji linie białe układają się dokładnie tak samo, jak w wersji poprzedniej.

Kostium plażowy, jak i szlafrok, pomimo klasycznych, typowych linii, prezentują się bardzo elegancko. Rozłożenie kolorów oraz ich akcenty kontrastowe w postaci poziomych i pionowych linii, przy prostym zabiegu artystycznym zapewniają wysokie walory estetyczne. Są to ubrania, które nie tylko efektownie leżą na modelkach, ale też świetnie podkreślają sylwetkę kobiet, które cieszą się obfitszymi kształtami.

swim 2012

Lagerfeld, 2012

 

W tych projektach można wyróżnić następujące cechy wspólne:

  1. użycie dwóch kolorów kontrastowych – czerni i bieli, gdzie każdy z nich w danym projekcie jest dominujący, a drugi pełni rolę akcentu kolorystycznego mającego na celu ożywienie płaszczyzny ubrania;
  2. klasyczne kroje ubrań – jednoczęściowy kostium kąpielowy, szlafrok o dwóch długościach – do połowy uda oraz do kostek;
  3. wszystkie projekty są bardzo wytworne i eleganckie w swej prostocie dzięki zestawieniu barw i użytym liniom.

Włoski katalog mody „Bazaar” z kolekcją wiosna-lato 1996 przedstawił stroje Lagerfelda – zaprojektował on kolekcję sukienek, spódnic i żakietów w tonacji jasnej i ciemnej. Wszystkie ubrania nadają się do codziennego noszenia. Łączą w sobie wysoki poziom artystyczny z prostotą formą, a mimo to wygląd sukienek odbiega od szablonu i stereotypu.

ss 1996

Kolekcja wiosna-lato 1996

Szczególnie piękna jest jasna kolekcja z błyszczącego materiału, a w niektórych wzorach ubrań wykorzystany jest materiał o metalicznym połysku i kolorze. Część sukienek i spódnic dopasowana jest do ciała, podkreślając ciągle zmieniającą się podczas ruchu rzeźbę ciała. Pomaga temu grubość i faktura tkaniny. Do takich sukienek Lagerfeld zaprojektował żakiety z tego samego materiału i kolorystyką nieznacznie odbiegającą od koloru sukienki. Ten subtelny zabieg pozwala dostrzec obie części garderoby. Do prostych w formie sukienek lub spódnic dopasowano żakiety o bardziej artystycznie rozbudowanej formie. Do jednej ze spódnic zastosował pomarszczoną formę powierzchni, co w połączeniu z metalicznym i połyskującym kolorem robi wrażenie pofałdowanej blachy. Kontrastem dla takiej spódnicy jest gładki żakiet sięgający połowy uda z tego samego materiału.

 

W kolekcji „czarnej”, podobnie jak w opisywanych wcześniej projektach kostiumu kąpielowego i szlafroka, zastosował czerń i biel, jednak to czerń była kolorem dominującym. Właśnie z czarnego materiału uszyta jest sukienka lub spódnica. Kolor biały jest „wpleciony” jako jasne plamy w  rękawy i kołnierzyki. W jednym z projektów spod czarnego rozpiętego żakietu na tle czarnej sukienki wystaje biały fragment, coś na wzór mini-fartuszka kelnerki. Do całości zestawu projektant dołączył biały kołnierzyk. Wszystkie elementy razem wzięte tworzą dystyngowany w swej prostocie kostium.

W innym projekcie widzimy białe, szerokie spodenki do połowy uda kontrastujące z czarną bluzką. Bluzka zakończona jest białym kołnierzykiem jako osobnym elementem ubrania. Z kolei na rękach nałożone są długie białe rękawy. Te dwa elementy ubrania – osobno nakładany kołnierzyk i rękawy jak długie rękawiczki – Lagerfeld wykorzystał jako element kontrastowy do długiej czarnej sukni po kostki oraz do czarnego żakietu zapinanego na kilka białych guzików.

Określić w sposób jednoznaczny styl projektanta takiego, jak Lagerfeld, jest trudno – jak to ma miejsce w sztuce, a ściślej w twórczości artystycznej, w tym także dotyczącej odzieży, różne pomysły w różnym czasie przychodzą projektantowi do głowy. Później je realizuje i poddaje ocenie publiczności. Moda ma to do siebie, że może mieć dwie drogi projektowania i realizacji, dwa sposoby tworzenia wypowiedzi artystycznej:

  1. projekty teatralne, fantastyczne lub podobne w formie, realizowane w sposób niekrępujący umysłu twórczego. Można je prezentować na pokazach jako przykład możliwości polotu twórczego artysty;
  2. projekty „na ulicę”, czyli wzory ubrań uszyte później w tysiącach egzemplarzy i dostępne dla każdego.

karl 94 chanel

W określonych kolekcjach autorskich różnych projektantów występuje zespół cech wspólnych stanowiących jakby rozwinięcie jakiegoś motywu – linii ubrania, wzoru lub gatunku materiału itp. U Lagerfelda poszczególne kolekcje, a ściślej – cykle przygotowane na określony sezon w danym roku, wyróżniają się wspólnymi cechami. Przykładowo – kolekcja sukienek, spódnic i żakietów na wiosnę i lato 1996 wyróżniała się takimi cechami:

– tkaniny koloru jasnego o metalicznym połysku

– klasyczne kroje spódnic i sukienek, dające efekt elegancji poprzez jakość i fakturę powierzchni materiałów

– prosty krój ubrań, który jednocześnie poprzez sposób zaprojektowania np. zapięcia wzdłuż ciała lub pod szyją, formy kołnierza, przez zróżnicowanie kolorystyczne poszczególnych części ubrania – to wszystko daje efekt „wytworności na co dzień”.

collar

Kołnierzyk Lagerfelda

 

W przyszłości należy się liczyć z rozwojem artystycznym jego aktualnie powstających projektów. Jeśli będzie to krótka sukienka lub spódnica, należy się spodziewać, że projektant wykorzysta inny rodzaj lub wzór materiału niż w poprzedniej kolekcji, inne dodatki, inną linię zakończenia itp. Spódnica jako taka pozostanie w ogólnym fasonie ta sama, lecz poprzez dodatki będzie sprawiać wrażenie zupełnie innej.

Jego cechą jako artysty-projektanta pozostanie ciągłe poszukiwanie wzoru, w którym można chodzić po ulicy, jak i swobodne wariacje na temat ubioru, kapeluszy, sukienek, spódnic, żakietów itp. Podobnie jak u wielu artystów, Lagerfeld będzie ciągle poszukiwał nowego wyrazu artystyczno-estetycznego w swoich projektach.

 

 

foto: http://models.com/feed/?p=32756 http://miumag.pl/edit/vintage-archiwum-kolekcja-chanel-w-vogue-us-1994-4068?p=6&scrollGallery=0#scrollTo http://www.elle.pl/moda/artykul/claudia-schiffer-konczy-45-lat/photo/claudia-schiffer-karl-lagerfeld-chanel-1994-r-fot-east-news http://www.lexpress.fr/styles/diapo-photo/styles/mode/les-invites-de-la-redoute-en-images_771167.html?p=6 http://forum.doctissimo.fr/psychologie/celibat/sert-bouffe-sujet_198678_3.htm http://www.fashionnewsjunkie.com/?p=203 http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2465271/Hailee-Steinfeld-Bella-Heathcote-Karls-Angels-model-head-toe-Chanel-new-fashion-shoot.html http://www.online-instagram.com/user/chanel_archives/1635777965/993063596054174323_1635777965 http://www.online-instagram.com/media/981910043919014833_1635777965 http://www.unpolishedsapphire.com/2011/11/20-years-of-dazed-confused-magazine.html