Abc… 14 maja urodzili się: Władysław Hasior, Maria Lipińsja, Piotr Ikonowicz….

opublikowane w Bez kategorii, Codziennik | 0
Foto: Małgorzata Stępień

14 maja jest 134. (w latach przestępnych 135.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 231 dni. Imieniny obchodzą: Ampelia, Ampeliusz, Bonifacy, Dominika, Egidia, Fenenna, Idzi, Jeremi, Jeremiasz, Koryna, Maciej, Maria, Michał i Wiktor.
Liberia – Dzień Jedności
Polska – Dzień Farmaceuty
Samoa – Dzień Matek Samoa
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą m.in.::
św. Bonifacy z Tarsu (męczennik, jeden z tzw. „trzech zimnych ogrodników”)
św. Maciej Apostoł (męczennik)

14 maja urodzili się:
1842 – Alfons Czibulka, austro-węgierski kompozytor, pianista, dyrygent, kapelmistrz (zm. 1894)
1871 – Wasyl Stefanyk, ukraiński poeta (zm. 1936)
1925:Ignacy Bieniek, polski malarz, rysownik, projektant sztuki użytkowej (zm. 1993)
1928: Władysław Hasior, polski rzeźbiarz (zm. 1999)
1930 – Barbara Horawianka, polska aktorka
1938 – Elżbieta Czyżewska, polska aktorka (zm. 2010)
1940:Marta Lipińska, polska aktorka
1951 – Roman Nikolski, polski reżyser filmowy
1956 – Piotr Ikonowicz, polski polityk, dziennikarz
1971: Monika Ambroziak, polska aktorka, piosenkarka
1977: Gosia Stępień, polska piosenkarka, wokalistka jazzowa

hasior

Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, doctor honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (pośmiertnie), artysta związany z Podhalem.W latach 1947-1952 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem pod kierunkiem profesora Antoniego Kenara, a następnie w latach 1952-1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod kierunkiem profesora Mariana Wnuka. W roku 1959 otrzymał stypendium francuskiego Ministra Kultury; studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 roku wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w: Paryżu, Rzymie, Sztokholmie, Oslo, Montevideo, Sao Paulo, Helsinkach, Wiedniu, Wenecji, Kopenhadze, Brukseli, Moskwie.Jego twórczość nawiązuje do nowoczesnych prądów artystycznych (surrealizmu, rzeźby abstrakcyjnej, nowego realizmu), ale także do tradycyjnego rzemiosła i wytwórczości o charakterze ludowym. W pracach swych Hasior wykorzystywał przedmioty gotowe – „zużyte rekwizyty codzienności”, które kolekcjonował w swoim domu w Zakopanem. Uważany też za pioniera asamblażu w Polsce.
Galeria Władysława Hasiora znajduje się w budynku starej Leżakowni w Zakopanem i jest filią Muzeum Tatrzańskiego im. dr. Tytusa Chałubińskiego. Budynek ten w okresie międzywojennym był miejscem werandowania kuracjuszy sanatorium przeciwgruźliczego. Hasior zaadaptował dwukondygnacyjny budynek na własne potrzeby umieszczając w nim swoją galerię, mieszkanie i pracownię. Znajdowała się tu również „świetlica powiatowa”, będąca miejscem aranżowanych przez artystę spotkań z publicznością, podczas których Hasior wygłaszał prelekcje ilustrowane własnymi przeźroczami. Otwarcie w lutym 1984 autorskiej galerii artysty zakończyło okres „egzystencji wędrownej” w jego życiu – zgromadzony w szopie przy willi „Borek” prawie dwudziestoletni dorobek artystyczny Hasiora wreszcie znalazł miejsce stałej ekspozycji. Tworzone sukcesywnie przez artystę wnętrze galerii jest według Teresy Jabłońskiej, dyrektorki Muzeum Tatrzańskiego: „… jedyną w swoim rodzaju instalacją z własnych eksponatów, kreującą przestrzeń magiczną przesyconą muzyką, światłami, odrealnioną w fantastycznych odbiciach ogromnych luster.”
Niektóre prace
Niobe (1961)
Przesłuchiwanym (1964)
cykl Sztandary (1965-1975)
Golgota (1971)
Czarny krajobraz I – Dzieciom Zamojszczyzny (1974)
Wyszywanie charakteru (1974)
Przesłuchanie anioła (1962)
Pomniki i rzeźby plenerowe
Ratownikom górskim w Zakopanem (1959)
Rozstrzelanym partyzantom w Kuźnicach (1964)
Poległym o utrwalenie władzy ludowej na Podhalu (lub Organy) na przełęczy Snozka Kluszkowce (1966)
Płonąca Pieta koło Kopenhagi (1972)
Słoneczny rydwan w Södertälje (Szwecja) (1972)
Ogniste ptaki w Szczecinie (1975)
Płomienne ptaki w Koszalinie (1977)

hasior1

Do Hasiora

Ryszard Ulicki

Ty, który umiałeś tchnąć ducha w herbatę,
ożywiać drewno, szkło i żelazo,
przywracać życie martwym przedmiotom !
Ty – stwórca gadających głów,
złotych butów,
płonących sztandarów
i żelaznych ptaków !
Ty – za życia już nieśmiertelny,
trochę wyklęty, ale nigdy – pokonany ,
miałeś dostać tytuł doktora honoris causa !
Wiedziałem, że go nie przyjmiesz,
bo to Ty mogłeś nadawać tytuły, nazwy i zaszczyty !
Sam tego doznałem i jeszcze moja żona
i córka.
Gorącą sierpniową nocą
doktoryzowałeś nas w swoim DOMU,
a potem jeszcze w zbójnickiej karczmie.
Rano byliśmy lepsi na zawsze.
Bóg Ci zapłać – nasz WIELKI PROMOTORZE !
Czułem, że wywiniesz jakiś numer
z tym doktoratem.
Musiałeś się z tego pomysłu nieźle uśmiać.
TY – TWÓRCA MACHINY CZASU !
TY – KTÓRY W PRZYDROŻNEJ OPONIE
WIDZIAŁEŚ CAŁE ŚWIATY …
Więcej, niż oczy i szkiełka tysięcy profesorów i docentów.
Wiedziałem, że coś wywiniesz.
WŁADKU !
ALE ŻEBY AŻ TAK ?

aaa

Marta Lipińska (ur. 14 maja 1940 w Borysławiu) – polska aktorka teatralna, radiowa, filmowa i telewizyjna.Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Królowej Jadwigi w Warszawie, a w 1962 Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. W tym samym roku otrzymała angaż w Teatrze Współczesnym w Warszawie, gdzie od początku odnosiła sukcesy, bowiem już jej debiutancka rola Iriny w spektaklu Trzy siostry Czechowa w reżyserii Erwina Axera, po premierze 22 lutego 1963 roku, została wyróżniona nagrodą dla młodych aktorów na Festiwalu w Katowicach. Występowała także na scenie Teatru Scena Prezentacje w Warszawie (1991–1993).Jeszcze jako studentka szkoły teatralnej debiutowała na kinowym ekranie rolą nieszczęśliwej „pacjentki” pseudolekarza i hochsztaplerki medium u Stanisława Różewicza w Głos z tamtego świata (1962). Potem raz jeszcze pojawiła się w filmie Różewicza pt. Piekło i niebo (1966) jako anioł stróż Piotrusia. Dwukrotnie wystąpiła w filmach Tadeusza Konwickiego: Salto (1965) w roli intrygującej Heleny i Dolina Issy (1982) jako Tekla Dilbinowa z Surkontów, matka Tomaszka. Szerokiej widowni stała się znana z ról w filmach i serialach będących adaptacjami literackich, jak choćby pani Heleny Stawskiej z serialu Lalka (1977) i z roli cierpiącej na zaburzenia osobowości, ale pełnej wyższych aspiracji i poetyckich nadziei żony ciężko pracującego właściciela majątku ziemskiego z serialu i filmu kinowego Nad Niemnem (1986). W sitcomie Miodowe lata (1998–2003) zagrała złośliwą teściową Zofię, matkę Aliny. W filmach na podstawie scenariusza Katarzyny Grocholi – Nigdy w życiu! (2004) i Ja wam pokażę! (2005) – Lipińska i Krzysztof Kowalewski wystąpili jako rodzice Judyty.W Pr. III PR występowała także jako Eliza, naiwna i beznadziejnie zakochana w Sułku (w tej roli Krzysztof Kowalewski) w słuchowisku Jacka Janczarskiego pt. Kocham pana, panie Sułku (1973–2002). Jej mężem od 1968 roku jest aktor i reżyser teatralny Maciej Englert (ur. 1946). Mają córkę Annę, kostiumografa, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych i syna Michała, który został operatorem filmowym.

bbbb

Piotr Igor Ikonowicz (ur. 14 maja 1956 w Pruszkowie) – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm II i III kadencji. Redaktor pisma członków MRKS „Robotnik”. Lider Polskiej Partii Socjalistycznej od 1992 do 2001, przewodniczący założonych przez siebie partii Nowa Lewica (2003–2011) i Ruch Sprawiedliwości Społecznej (od 2014).W 1980 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jest także absolwentem Podyplomowego Studium Instytutu Geografii i Krajów Rozwijających się. W 1981 pracował jako redaktor w serwisie informacji Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarności”. 17 grudnia tego samego roku został zatrzymany za kolportaż wydawnictw niezależnych, w styczniu 1982 skazany na karę 1,5 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący cztery lata oraz na grzywnę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy skazany na 1 rok więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby i niższą grzywnę[1]. W 1982 ponownie został zatrzymany za organizowanie niezależnych obchodów pierwszomajowych. Internowano go na okres od 10 maja do 23 listopada tegoż roku w Białołęce. Był współzałożycielem pisma „Miś”, a następnie gazety „Robotnik” jako pisma członków MRKS oraz Grupy Politycznej „Robotnik”. Współorganizował miesiąc prasy zakładowej NSZZ „S”. Należał do Ruchu Wolność i Pokój. Był wśród założycieli Polskiej Partii Socjalistycznej, Wchodził w skład prezydium rady naczelnej PPS (1987–1988), był członkiem kolegialnej rady naczelnej partii PPS-Rewolucja Demokratyczna. Przewodniczył radzie naczelnej PPS w latach 1992–1996 i 1997–2001. W wyborach parlamentarnych w 1991 kandydował bezskutecznie z listy Solidarności Pracy w okręgu radomskim. W 1993 uzyskał w okręgu lubelskim mandat posła na Sejm z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, uzyskując 2734 głosy. 10 marca 1994 wraz Andrzejem Lipskim i Cezarym Miżejewskim przystąpił do Koła Parlamentarnego PPS. W 1997 ponownie został posłem (z 3. miejsca w okręgu warszawskim) z listy SLD, otrzymując 32 913 głosów[5]). Po przekształceniu SLD w jednolitą partię polityczną, odszedł ponownie z jej klubu parlamentarnego, tworząc wraz z senatorami PPS i działaczami Ruchu Ludzi Pracy odrębne koło parlamentarne, które nie dotrwało do końca kadencji. W 1999 sprzeciwiał się interwencji wojsk NATO w Jugosławii. Podczas bombardowań Belgradu wraz z grupą posłów lewicy uczestniczył w wyjeździe do Jugosławii i Macedonii. W 2000 kandydował w wyborach prezydenckich, w których uzyskał 38 672 głosy (0,22% poparcia), co dało mu 10. miejsce na 12 startujących kandydatów. Kandydował także do Sejmu w 2001 z samodzielniej listy PPS, uzyskując w Warszawie 899 głosów. Po porażce wyborczej złożył rezygnację z przewodniczenia PPS, a następnie wystąpił z partii. W 2003 znalazł się wśród inicjatorów powstania Nowej Lewicy, objął funkcję sekretarza ds. organizacyjnych tej partii. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 bez powodzenia startował z 1. miejsca na liście Samoobrony RP w okręgu warszawskim, otrzymując 2635 głosów. W lipcu 2011 jego NL została wyrejestrowana, a w październiku tego samego roku został doradcą Ruchu Palikota[8]. W maju 2014 założył kolejną partię, zarejestrowany cztery miesiące później Ruch Sprawiedliwości Społecznej..W 2001 prokurator Prokuratury Rejonowej w Grójcu wniósł przeciw niemu do sądu akt oskarżenia, zarzucając mu spowodowanie wypadku samochodowego. W styczniu 2002 Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie w tej sprawie, nakazując mu zapłatę 1 tys. zł zadośćuczynienia. W 2008 został w pierwszej instancji skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat próby za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariuszy policji w czasie blokowania eksmisji. Podczas trwania tego procesu, ze względu na niestawiennictwo na rozprawach, został za nim wydany list gończy, na podstawie którego w 2006 został tymczasowo aresztowany. Również w 2008 został skazany na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu pracy społecznie użytecznej za naruszenie nietykalności cielesnej właściciela lokalu podczas blokowania eksmisji lokatorów. Piotr Ikonowicz nie odwołał się od wyroku sądu I instancji a po jego uprawomocnieniu się odmówił wykonania orzeczonej kary, wobec czego sąd orzekł jej zamianę na karę zastępczą 90 dni pozbawienia wolności. W październiku 2013 grupa opozycjonistów z okresu PRL zaapelowała o jego ułaskawienie[15], w tym samym miesiącu został doprowadzony przez policję do odbycia kary[16]. Po dwóch tygodniach, 12 listopada, po uiszczeniu grzywny, na którą była zamieniona pierwotnie kara ograniczenia wolności, został zwolniony. Jest dziennikarzem i tłumaczem, uzyskiwał członkostwo w Stowarzyszeniu Tłumaczy Polskich i Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich. Był także prezesem Towarzystwa Przyjaciół Dąbrowszczaków. Prowadzi Kancelarię Sprawiedliwości Społecznej, która udziela darmowych porad prawnych osobom ubogim. Jest publicystą tygodników „Przekrój” i „Uważam Rze”, a także „Fakty i Mity”. Jego ojciec, Mirosław Ikonowicz, pochodzący z Wileńszczyzny Polak o włoskich korzeniach (po matce pochodzącej z Wenecjibył korespondentem PAP, zaś siostra, Magdalena Gessler jest restauratorką i właścicielką kilkunastu restauracji. Matka Piotra Ikonowicza, Olga Borkowska, jest Rosjanką.. Był mężem Zuzanny Dąbrowskiej.