Piękna synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej

Piękna synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej


Synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej jest największą zachowaną synagogą w województwie małopolskim. Szczególną uwagę zwracają zachowane liczne fragmenty malowideł, a także fakt, iż znaki zodiaku występują tak na fasadzie jak i w jej wnętrzu (Pannę symbolizuje dłoń kobieca podtrzymująca kosz z kwiatami). Remont synagogi został dofinansowany ze środków unijnych. Budynek popadał w ruinę, a koszt jej remontu okazał się ogromny, więc Warszawska Gmina Żydowska chętnie ten budynek oddała i służy teraz Ośrodkowi Spotkania Kultur (także mini muzeum) w odróżnieniu do Klimontowa, gdzie władze miasteczka wcześniej wyremontowały (zabezpieczyły) synagogę, a teraz Warszawska Gmina Żydowska nie chce jej przekazać – więc obiekt popada w ruinę.

synagoga sufit

synagoga  środek

 

synagoga wn ętrze

 

Synagoga została zbudowana w drugiej połowie XIX wieku według projektu żydowskiego architekta i inżyniera Abrahama Goldsteina. Głównym fundatorem był Ajzyk Stern. Dokładna data zakończenia budowy to najprawdopodobniej 1 kwietnia 1863 roku. Prace budowlane i wykończeniowe przy niej trwały w latach 1855-1860.  Niepełnych informacji dostarcza korespondencja pomiędzy fundatorem a miejscowym stolarzem Joselem Süssem z 1863 roku, z której wynika, że ten ostatni w tym roku wykonał dla synagogi 14 okien i 2 drzwi.

We wnętrzu synagogi zachował się bogaty wystrój malarski, gdzie polichromie przetrwały w głównej sali modlitewnej, a ponadto w sieni przejściowej i dwu salkach doń przylegających, na dwóch kondygnacjach babińca, a także na elewacjach wschodniej i zachodniej Według tradycji, autorami malowideł byli włoscy artyści, bracia Fenichel z Mielca lub malarze z Buska Prace prowadzone wewnątrz budynku wykazały, że pod obecnymi polichromiami jest druga warstwa malarska nawiązująca do tradycji barokowych.

Jeszcze na początku XX wieku przy budynku stała mała, drewniana synagoga, w której modlili się wyłącznie Żydzi ortodoksyjni. Na początku tego stulecia zbudowano po stronie wschodniej mykwę, którą rozebrano po zakończeniu II wojny światowej. Podczas I wojny światowej synagoga uległa zniszczeniu. Zaraz po wojnie gruntownie została odnowiona, dzięki funduszom jednego z mieszkańców Dąbrowy – Golda. W latach 1936-1937 przeszła generalny remont pod nadzorem Doroty Mertz z Tarnowa, podczas którego dobudowano do fasady w miejsce drewnianej konstrukcji, wielki, trójkondygnacyjny krużganek.

stan 2006Synagoga w roku 2006.

nowa synagogaSynagoga dziś.

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Synagoga_w_D%C4%85browie_Tarnowskiej